اگر از مادهء ريمى باشد و يا اگر از وجود قرحه در معده و مرى باشد ، نتيجهء همگى آنها يكى است و آن اينكه مادهء ناسازگار به روده‌ها مىفرستند ؛ ما اكنون در اين باره توضيح و تفسير كافى نداريم و تنها راجع به آنچه در خود روده پديد آيد و سبب اسهال مىشود توضيح مىدهيم كه از اين قرار است : شايد ورم در روده‌ها رخ دهد . شايد مادهء مترشحه از كيسهء زهره روده‌ها را بگزد . شايد خون بسيار گرم‌مزاج از كبد آمده و به روده‌ها ريخته است . ممكن است رگى در بالائيها يا در پايينيها ترك برداشته و خون از آن جارى شده و به روده‌ها ريخته است . امكان دارد چنان داروى مسهلى به روده وارد شده باشد كه آن را زخمى كرده است ؛ مثلا پيه هندوانهء ابو جهل همين كار را مىكند . اگر قرحه ، بركنده و غفونى و مايه خوره باشد ، ممكن است در روده سبب اسهال شود . امكان دارد قرحه بدون تأمل و بدون متعفن شدن سبب اسهال در روده‌ها شود . ممكن است سبب قرحهء پاك و بىآلايش باشد يا قرحه چركين پليد باشد . اگر قرحه در روده‌هاى كلفت باشد سلامت‌تر از آن است كه در روده‌هاى باريك باشد و علاجش نيز آسان‌تر است ؛ بويژه اگر قرحه در رودهء روزه‌دار پديد آيد خطرهاى زير را دارد : اولا قرحه بسيار مشكل است كه خوب شود . ثانيا از آنجا كه رودهء روزه‌دار بسيار نازك است و رگهايش زياد و درشتند و مادهء زهرهء خالص و بدون آلودگى از كبد بدان مىآيد ، اگر از اثر قرحه سوراخ شود پناه بر خدا ! رودهء روزه‌دار همسايهء نزديك اندامى از اندامان رئيسى ( كبد ) است . هيچ روده‌اى به اندازهء رودهء روزه‌دار به كبد نزديك نيست . بدشانسى بزرگ در اينجاست كه دارو بر رودهء روزه‌دار گير نمىكند و از روى آن مىلغزد . - قرحهء روده از كجا آيد ؟ آن هم چندين احتمال دارد : 1 - تفاله كه از آن مىگذرد روده را مىخراشد و خراش قرحه مىشود . 2 - مادهء زهره‌اى بسيار تندمزاج است و سبب خراش و قرحه مىشود . 3 - خلط بسيار شورمزه در روده سبب قرحه مىشود . 4 - خلط بسيار لزج به روده چسبيده است كه هرگاه بركنده شد جايش قرحه سر برآرد . 5 - ورمى تركيده است و چكيدهء آن سبب قرحه روده شده است . 6 - هر نوع مادهء اسهالى كه حالت آزاررسانى به روده داشته باشد و از روده بگذرد ممكن است قرحه ببار آرد . اگر قرحهء روده از مادهء سودائى باشد و مادهء سودائى سبب خراش و پوست‌اندازى روده شده باشد و سرآغاز پيدايش قرحه در سرآغاز روده‌ها باشد ، كشنده است . اگر قرحهء روده از اثر مادهء سودائى باشد و سبب خراش و پوست‌اندازى روده گردد و حال بيمار در مراحل نهائى تب باشد ، حتما بيمار را مىكشد - هرچند به حدّى نرسيده باشد كه پوست از روده